search result placeholder

Yemek Kaşığı

Teknolojinin gelişmesiyle beraber gastronomi alanına büyük katkıda bulunan birçok mutfak araç gereci icat edilir. İcatlar arasında en temel olanı ise şüphesiz ki çatal, bıçak ve kaşık üçlemesidir. Çatal, uzun eksenli ve genellikle dört dişli olan daha ve katı ve koyu kıvamlı yiyeceklerin yenmesine yardım eden mutfak eşyasıdır. 15.yy’da kaşık ile yenilen yiyeceklerin dışındaki tüm yemekler el ile yenirdi. Yine ihtiyaçtan doğan çatal asırlar önce ilk olarak iki dişli üretilir. Günümüze gelene kadar üç dişli ve dört dişli formunu alır. Bıçak, keskin ağızlı ve uzun eksenlidir. Kesici olmayan sapı sayesinde tutumu kolaylaşır. Besinleri daha küçük parçalara ayırarak hem sunumu hem de sindirimi kolaylaştırmaya yardımcı olur. Bıçak tarihte daha çok silah olarak kullanılır. Taş ve metallerden yapılan bıçaklar sofralarda ise Ortaçağ Avrupası’nda kullanılmaya başlanır. Kaşık, sofrada yemek yerken kullanılan bir mutfak araç gerecidir. Genellikle yarı oval şekilde olsa da yapı olarak değişik modelleri bulunur. Kaşık temel olarak sulu yemeklerin kullanımı için uygundur. Kaşık ilk kez Taş Devri’nde keşfedilir. Yemeklerin yenilişinde zorlanan bireyler ilk başlarda deniz kabuklarını kullanarak kaşık formunda kullanırlar. İhtiyaçtan doğan bu ürün zamanla taştan daha sonra da ahşaptan oyularak yapılır. Günümüzde kullanılan kaşık formuna ise ilk kez Romalılar tarafından ulaşıldığı gözlenir. Türklerde ise zamanla kaşıklar yemeklere göre çeşitlendirilir. Kepçeler ve kahve kaşıkları madenden üretilirken yemek kaşığı sivri burunlu, tatlı kaşığı ise yuvarlak burunlu olur. Türk kültüründe kaşıklar genellikle kemik, deniz kabuğu özellikle sedef ve ahşaptan üretilir. Oyma sanatıyla beraber gelişen ve ahşaptan yapılan tahta yemek kaşığı ise Türk kültüründe önemli bir yer tutar.

Yemek Kaşığın Derin Tarihçesi

Yemek kaşıkları günümüze gelene kadar birçok malzeme kullanılarak üretilmiştir. Eski Mısır’da yemek kaşıkları fildişi, kayrak, çakmak taşı ve ağaçlardan üretilirken Roma tarihinde bronz ve gümüş kaşıklar üretilir. Uzakdoğu’da firuze ve yeşimler kullanılarak yapılırken Osmanlı tarihinde kaşıklar sedeflerin tek tek ince detaylarla işlenmesiyle ortaya çıkar. Kısa sürede kaşık bütün medeniyetlerde sofraların vazgeçilmezi haline geldi. Yemeklerin üç parmakla hatta el ile yendiği Osmanlı kültüründe sofralarda kullanılan neredeyse tek araç gereç kaşıktır. Osmanlıda önemli bir yere sahip olan kaşık, kullanılan malzemeye göre ailenin ekonomik durumunu belli eder. Çünkü genel olarak her aile de çorba kaşığı bulunsa da durumu iyi olan varlıklı ailelerde her bir ürün için farklı kaşıklar bulunurdu. Yemek kaşığının Osmanlı’da abanoz, şimşir, sedef ve bağa gibi birçok çeşidi bulunur. Temel kaşık çeşitleri geçmiş yıllarda 6 gruba ayrılırdı. Bunlar:

  • Antik kaşık; M.Ö. 7-11 yıllarına tarihlenen bu kaşık her anlamda milleti medeniyete taşımış olan önemli unsurlardan biridir.
  • Roma kaşığı; Roma’ya ait M.Ö. 3. yüzyılda yapılan bu kaşık iki uçlu olarak tasarlanmıştır. alışılmışın dışında uçtan değil ortadan tutulur. Çünkü bu kaşığın bir tarafı kaşık görevi görürken diğer ucu ise çatal görevi görür haldedir. Bu kaşık genellikle gümüş ve altın alaşımından oluşturulur.
  • Osmanlı hoşaf kaşığı; yarım küre şekline benzeyen bu kaşık kuka, bağa ya da boynuz malzemeleri kullanılarak yapılır.
  • Reçel kaşığı; günümüzde hala reçel ve bal için kullanılan bu kaşık diğerlerinden farklı olarak oval bir çukur yerine spiralli dönen oyuklara aittir.
  • Muhallebi kaşığı; daha çok sütlü tatlıların yenilmesi için kullanılır.
  • Tahta kaşık; her bütçeden ailelerin evinde bulunana bu kaşık Anadolu’nun adeta bir simgesi halindedir. Yapımında malzeme olarak genellikle şimşir, armut ve meşe kullanılır.

Her Yemeğe Göre Kaşık Çeşitleri

Gelişen gastronomi ile beraber yemek çeşitleri de artar. Artan yemek çeşitleriyle mutfakta farklı araç gereçlere ihtiyaç duyulmaya başlanır. Artık tekdüze kaşık, çatal ve bıçak yetmez hale gelir. Yiyecekleri daha kolay yiyebilmek için farklı çatal, bıçak ve kaşık çeşitlerine gerek duyulur. Duyulan ihtiyaç ile beraber her yemek grubuna ait farklı çatal, bıçak ve kaşık geliştirilir. Günümüzde her yemek kategorisine ait farklı modellerde çatal, bıçak ve kaşık bulunur. Çatal, bıçak ve kaşık çeşitliliği bir restoranın kalitesini belirleyen en önemli unsurlardandır. Çatallar 10 gruba ayrılır. Bunlar: Yemek çatalı, desert çatalı, balık çatalı, pasta çatalı, meyve çatalı, istiridye çatalı, salyangoz çatalı, sardalya çatalı, sosis çatalı ve kabuklu deniz mahsulleri çatalı olarak ayrılır. Her bir çatalın ürüne göre farklı kullanım amaçlarında olduğu görülür. Örneğin; kabuklu mahsullerde çatal ürünün etini çıkarmak için kullanılır. Sofralarda kullanılan bıçakların ise 9 farklı çeşidi bulunur. Bunlar: Yemek bıçağı, steak ( et ) bıçağı, balık bıçağı, küçük bıçak, desert bıçağı, meyve bıçağı, peynir bıçağı, tereyağ bıçağı ve havyar bıçağı şeklinde gruplandırılır. Tıpkı çatallarda olduğu gibi bıçak çeşitlerinde de ürünlere göre yapı değişikliği gözlenir. Örneğin; et bıçakları, etin daha kolay kesilebilmesi için ağzı tırtıklı olarak üretilir.

Sofralarda en çok kullandığımız mutfak eşyası olan kaşığın ise 12 farklı çeşidi bulunur. Bunlar:

  • Yemek kaşığı, en temek kaşıktır. Özellikle çorba için kullanılan bu büyük yemek kaşığı çorba kaşığı olarak da geçer. yaklaşık 19-24 cm uzunluğundadır. Kaşığın kullanımı misafir ve sunum yapan kişi tarafından değişiklik gösterir. Misafir kullanıcılar; nohut, mercimek gibi sulu yemekler ve çorba için kullanırken servis yapanlar; pilav, küçük taneli doğranmış sebzeler ve pürelerin servisinde kullanabilir.
  • Antre kaşığı, konsome kaşığı olarak da geçer. Et suyu, konsome ( sebze suyu), komposto gibi birçok yiyeceğin servis edilmesinde kullanılır. Uzunluğu 18-22 cm arasında küçük bir kaşıktır.
  • Tatlı kaşığı, çorba kaşığından bir tık küçüktür. 17-18 cm uzunluğundadır. Kaşık gerektiren tatlı ve meyve servislerinde kullanılır. Puding, krema ve birçok sütlü tatlı çeşidinde kullanımı uygundur.
  • Dondurma kaşığı; diğer kaşıklardan farklı olarak ucu daha düz ve altı yassı bir kaşıktır. Dondurma yenilmesi için kullanılır.
  • Servis kaşığı; 23-24 cm boyutlarında olan bu kaşık misafirlere yemeklerin servis edilmesinde kullanılır. Et, balık ve tavuk gibi ürünlerin yanı sıra garnitür porsiyonlamasında da kullanılabilir. Bu kaşık tamamen servis için yaratılmıştır bu yüzden yemek kaşığından daha büyüktür. Çanak kısmının genişliği daha fazla yemek almasını sağlar.
  • Sos kaşığı; yemeklerin sosunun servis edilmesinde kullanılan bu kaşık 17-18 cm boyutlarındadır. küçük boylu yayvanca bir kaşıktır ve sos kepçesi olarak da geçer.
  • Meyve kaşığı, diğer tüm sofra kaşıklarından daha küçüktür. Bu kaşık nar gibi taneli meyvelerin yenilmesinde kullanılır. Bu kaşık meyvelerin rahatça bölünmesini sağlayan sivri ve tırtıklı bir uca sahiptir.
  • Çay veya kahve kaşığı, bu kaşıklar servis edilen çay ve kahveleri karıştırmak amaçlı kullanılır. Uzun içecek kaşığı; adından da anlaşılacağı üzere uzun bardaklarda içilen içeceklerin karışmasını sağlamak için uzun bir tutma yerine sahiptir.
  • Salata kaşığı, salata çatalı ile birlikte salatanın karıştırılmasında kullanılır.
  • Bebek yemek kaşığı, küçük çukur bölümü ile bebeklerin rahat yemesine olanak sağlar.
  • Kokteyl kaşığı, genellikle uzun içecek bardaklarında bulunana içecekleri karıştırmak için kullanılır.

Yemek Kaşığı Modelleri

Bir çok kaşık modeli bulunsa da en sık kullanılan kaşık yemek kaşığıdır. Yemek kaşığı sofranın olmazsa olmazıdır. Günümüze gelene kadar birçok malzemeden yemek kaşığı üretilmiştir. Örnek olarak; bambu, plastik, porselen, tahta yemek kaşığı gösterilebilir. Yılların geçmesi ile gelişen yemek kaşığı yapımı artık bir sanat haline gelmiştir. Eşsiz oyma desenleri ile tahta yemek kaşığı zanaatkarlar tarafından özenle işlenmiştir. Tahta kaşıklar artık daha çok yemek pişirme kaşıkları olarak görülse de bazı kültürel konseptli mekanlarda hala yemek kaşığı olarak müşterilere sunulur. Yemek pişirme kaşığı sofralarda kullanılan yemek kaşıklarından çok daha büyüktür. Bu kaşıklar yemek pişirmede kullanılacağı gibi pişen yemeğin sunumunda da kolaylıkla kullanılabilir. Markalar tarafından geliştirilen modern dokunuşlara sahip paslanmaz çelik yemek kaşığı ise günümüz sofralarında yerini alır. Pas insan sağlığı için kötü etkilidir. Paslanan bir kaşıktan yemek yemek birçok hastalığı da beraberinde getirir. Bu nedenle paslanmaz çelikten yapılmış kaşıklar sağlık için çok önemli bir rol oynar. Çelik ve ahşabın yanı sıra plastikten, camdan ve silikondan da yapılan yemek kaşıkları mevcuttur. Plastik yemek kaşığı genellikle çok büyük yemek dağıtımı olan yerlerde ya da sokaklarda dağıtılan yiyeceklerin yenilmesi için kullanılır. Doğum günü partileri gibi partilerde çeşitli renk ve modellerde plastik kaşıkların kullanımı tercih edilir. Plastik doğaya zararlı bir malzemedir. Fakat tek kullanımlık olması sağlık açısından önemli bir yere sahiptir. Cam yemek kaşığı; camdan yapılır. Cam kaşıkların insan sağlığına katkısı önemli bir boyuttadır. Her çeşit kaşık yapımında cam kullanılır fakat cam kaşıklar en çok çay ve kahve kaşığı olarak karşımıza çıkar. Silikon, camın hammaddesi olan silis kumunun sıvılaştırmasıyla elde edilir. Tıpkı cam gibi insan sağlığına tehdit oluşturmaz. 375 derece sıcaklıkta camın erimesiyle oluşan silikon fırın gibi sıcak yerlere dayanıklıdır. Silikon yemek kaşığı; daha çok çocuk yemek kaşığı ve bebek yemek kaşığı gibi kaşık çeşitlerinde görülür. Yumuşak yapısıyla damağı acıtmaz ve damak gelişimini olumsuz etkilemekten kaçınır. Çoğu ülkede oval ya da yuvarlak yemek kaşığı tercih edilse de Asya Kıtasında bu durum böyle değildir. Çin yemek kaşığı alışılmışın dışında uzun iki adet çubuktan oluşur. Herhangi bir çukur bölümü yoktur. Bu çubuklara chopstick denir. Birçok yemeğin yenilmesinde kullanılır fakat en iyi örnekleri Asya'ya ait olan noodle ve sushi gibi yemeklerin yenilirken kullanılmasıdır. Günlük yemek kaşığı kullanımı alışkanlık haline gelen bireylerde chopstick kullanımı biraz zordur. Chopstickin doğru kullanımı için birkaç püf nokta bulunur. İlk olarak çubukların uçları aynı hizada olacak şekilde tutulmalıdır. Alttaki çubuk baş parmak ile orta parmak arasında ve baş parmağın elin merkezine en yakın alanda durması gerekir. Üstteki çubuk ise baş parmak ve işaret çubuğu arasında olmalıdır. Bu şekilde tutulan chopstick rahatlıkla kullanılabilir. Yemek yerken alt çubuk daima sabit durmalı üst çubuk ise alt çubuğa doğru itilmelidir. Mümkün olduğunca eşit boyda tutmak en doğru tutumu sağlar. Chopstickleri kısa tutmak yemek yemeyi zorlaştırır.

Bütçeye Uygun Yemek Kaşığı Fiyatları

Günümüzde mutfak araç gereci satan mağazalarda birçok modelde yemek kaşığı bulunur. Her duruma, yemeğe ve ortama uygun yemek kaşıkları farklı modellerle kullanıcıya sunulur. Sofralarda kullandığımız yemek kaşıkları genellikle gümüş renklidir. Gümüş yemek kaşığı paslanmaz çelikten üretilir. Bunun yanı sıra konsepte uygun ve önemli yemek sofralarında gold yemek kaşığı kullanımı da gözlenir. Bazen altın kaplı çelikten bazen de saf altından yapılan kaşıklar bulunur. Kullanılan malzemenin kalitesi, renk, model ve marka gibi birçok durum yemek kaşığı fiyatlarını değiştirir. Bunun yanı sıra tekli yemek kaşığı ile yemek kaşığı takımları arasında fiyat değişikliği gözlenir. Tek tek alınan yemek kaşıklarından ziyade 6’lı ve 12’li yemek kaşığı seti almak adet sayısına göre fiyatı değiştirir. Tekli kaşık alımında farklı modellerden kaşıklar alınıp zevke göre bir bütün oluşturabileceği gibi aynı modelden 6’lı yemek kaşığı ve 12’li yemek kaşığı almak da mümkündür. 6 adet olarak satılan yemek kaşıkları çekirdek aileler için en uygunu olsa da . Büyük aileler ve misafir ağırlamayı seven bireyler için 12 adet yemek kaşığı almak daha uygun olur. Bunun yanı sıra aynı ya da farklı modellerden 6 lı iki adet yemek kaşığı takımı almak da 12 li ile eş değer duruma getirir. Bir çok marka yemek kaşığının yanı sıra sofrada uyum sağlaması için bıçak ve çatalları da aynı modelden yapar. Değişik çizgiler, çiçek motifleri ve şekiller çatal ve kaşıkların genellikle tutulmasına yarayan tutamaç kısmının en ucunda bulunur.

Yemek Kaşıklarının Temizlenmesi

Sofralarda parlak ve temiz mutfak eşyaları görmek insanları mutlu eder. Muhafaza koşulları ve geçen süre ile çatal bıçaklar paslanıp parlaklığını kaybedebilir. Tıpkı ilk alındığı gibi parlayan ve su lekeleri olmayan kaşıkları elde etmek için birkaç doğal temizleme yolu mevcuttur. Bunlardan ilki sirke kullanmaktır. Sirke, metaller üzerinde bulunana pas ve kirlerin çözülmesine çok etkilidiir. Bir kaba sirkeyi doldurun. Sirke dolu olan bu kaba kaşık ve çatalları koyun. Daha sonra bu ürünleri sirkeli suyun içerisinde bir iki saat bekletin. Bekleyen kaşık çatalları sirkeli sudan çıkarıp pas lekesi bulunana yerleri fırçalayın. Fırçalama işlemi için yumuşak başlı bir diş fırçası kullanmak ürünlere zarar vermeyi önler. Bunun yanı sıra bir miktar alüminyum folyoyu elinizde top şekline getirip çatal kaşıklarınızı ovmak da etkili olur. İkinci bir yöntem limon ve tuz ikilisini kullanmaktır. Kaşıklarınızın özellikle pas ve leke bulunana kısımlarına tuz dökün. Tuz bulunana yerlerin üzerine gerektiği kadar limonu sıkın. Limonu sıktıktan sonra bölgelerin kabardığı görülür. iki üç saat boyunca kaşıkları bu şekilde bekletin daha sonra fırça yardımıyla ovalayabilirsiniz. İşlemin çok daha etkili sonuç vermesini isterseniz limon kabuğunu rendeleyerek ovma işleminde kullanabilirsiniz. Bu sayede kaşığın zarar görmesini de engellemiş olursunuz. Üçüncü yöntem ise karbonat kullanmaktır. Bir miktar karbonat su ile beraber karıştırılır. Karıştırılan suyun içerisine kaşıklar bırakılır. Belirli bir süre bekletildikten sonra alınan kaşıklar diş fırçası yardımıyla ovalanır. Ovalama işlemi leke geçinceye kadar sürdürülür. Karbonat ve su miktarının belirli bir oranı yoktur bu nedenle pas geçene kadar işlem tekrarlanmalıdır. Son yöntem ise patates kullanmaktır. Bir adet patates bıçak yardımıyla iki eşit parçaya bölünür. Yarım parçası deterjanlı suya batırılır. Kaşığın pas lekesi olan bölgesine bu deterjanlı patates konulur. Bir kaç saat beklenir. Kaşıkta bulunana pas lekesi ile patates kimyasal reaksiyona girer ve pas lekesi patates sayesinde yumuşar. Yumuşayan pas lekesini ovarak çıkarmak mümkündür. Doğal yöntemlerin yanı sıra pas lekesi oluşan kaşıkları marketlerden satın alınan pas kireç çözücü ile de çıkarmak mümkündür. Bu işlemler sırasında fırçalama işleminde uygulanan güç pasın daha kolay çıkması ile doğru orantılıdır. Her gün kullandığımız kaşık ve çatalların düzenli olarak temizlenmesi kullanım ömrünü uzatır. Bununla beraber sağlık için de önemlidir. Temizlenmeyen kaşıktan başka birinin yemek yemesi birçok bulaşıcı viral hastalıklara sebebiyet verir.

Farklı kullanım alanlarına yönelik yemek kaşığı modellerini Trendyol avantajlarıyla kolayca satın alabilirsiniz.

search result placeholder